بهترین نوع زعفران و خواص آن

بهترین نوع زعفران و خواص آن

زعفران در این مقاله از گروه تولیدی همیارفود، به بررسی خواص زعفران می پردازیم. در لغت عربی شده کلمه زرپران و گیاهی پرفایده ، کوچک و چند ساله که از طریق پیاز زعفران رشد کرده و به ارتفاع ۱۰ تا ۳۰ سانتی‌متر می باشد که انتهای قسمت خامه(ریشه) و کلاله ی سه‌ شاخه این گیاه مورد استفاده قرار گرفته و به نام زعفران مشهور است که معطر و کمی تلخ می باشد. همچنین به عنوان چاشنی و رنگ دهنده غذایی با ارزش و دارای بو و عطر بی نظیری می باشد و امروزه به عنوان یک گیاه همه کاره شناخته می شود و دارای مزایایی مانند درمان بسیاری از بیماری ها و خواص زیاد دارویی است ، که حتی دامنه مصرف آن به سراسر جهان منتقل شده است و در جنوب غربی آسیا، جنوب اسپانیا و جنوب اروپا می روید اما کشورمان نیز در تولید زعفران بسیار سرآمد است و در ایران از ان به عنوان طلای سرخ یاد می شود.

به دلیل طبع گرمی که دارا می باشد می تواند در مقابلِ هوای سرد تا حد زیادی مقاومت کند ، به صورتی که حتی در دمای منفی چهل درجه سانتیگراد پیاز زعفران به رشد عادی خود ادامه می‌دهد و سپس برگ ها حالت شادابی و نشاط خود را کاملاً حفظ می‌کنند.

این گیاه به خاطر طعم ، بو و رنگ زرد خاصی که دارد مورد استفاده مورد استفاده زیادی در غذاها به ویژه برنج ، صنایع شیرینی‌سازی، داروسازی و صنایع دیگر می باشد .

 

پیاز این گیاه شامل یک پوشال قهوه‌ای رنگ است که از آن محافظت می‌کند و پس از کاشته شدن ، پیاز این گیاه شروع به رشد می‌کند و به دنبال ان یک ساقه (تیج) شکل می گیرد و یک غنچه در انتهای آن ایجاد می‌شود ، سپس مرحله ی گلدهی و بعد از آن گلی بنفش رنگ که دارای ۶ گلبرگ زیبا می باشد مشاهده می شود که از ۳ کلاله قرمز رنگ محافظت می‌کند و این سه کلاله قرمز رنگ که با زحمت فراوان نیز تهیه می شود همان ماده خوش طعم می باشد.

از نظر آماری نود و پنج درصد طلای سرخ جهان در ایران تولید و صادر می‌شود و براساس آماری که از سال ۹۸ به دست آمده ایران با تولید ۳۳۰ تن و صادرات ۲۸۰ تن در سال از این محصول ، در دنیا به عنوان بزرگ‌ترین تولیدکننده و صادر کننده زعفران می باشد .

این گیاه که به عنوان ادویه ای ارزشمند نیز مورد استفاده قرار می گیرد ، در منطقه کوه‌های زاگرس ایران نیز یافت می شود و به شکل سنتی در استان خراسان که منطقه‌ای در شمال شرقی ایران و دارای شرایط آب و هوایی به صورت ایده آل ، نیمه گرمسیری که دارای تابستان‌ گرم و خشک و زمستان ملایم می باشد به عمل می‌آید.

بیشترین سهم تولید زعفران در ایران مربوط به  استان‌های خراسان رضوی و جنوبی با سهم ۸۵ درصدی می باشد و شهرستان تربت حیدریه در خراسان رضوی با دارا بودن ۷۵۰۰ هکتار زعفران زیر کشت رتبه نخست تولید در بین سایر تولیدکنندگان  در کشور است ، شهرستان قائن نیز یکی از با کیفیت‌ترین زعفران‌های تولیدی کشوررا دارا می باشد ، همچنین شهرستان گناباد به دلیل کاشت زعفران به شیوه ی سنتی و آبیاری به روش آب  قنات در سازمان فائو به عنوان میراث جهانی کشاورزی ثبت شده ‌است.

این گیاه باید در بازه ماه های مرداد تا مهر کاشت آن صورت گیرد با توجه به اینکه این کار باید در آب و هوای معتدل و با توجه و دقت خاصی صورت گیرد .

زعفران که گیاهی گرمسیری است در مناطقی که دارای تابستان های گرم ، خشک و آفتابی و پاییز و زمستان نسبتا ملایم دارد ، دارای رشد خوبی می باشد اما ممکن در هر شرایطی به این صورت نباشد ، همان گونه که در همدان با وجود آب و هوای سردی که دارا می باشد ، زراعت و کاشت زعفران نتیجه بخش است.

بازه زمانی برای دوره بیداری و فعالیت زعفران در بین ماه های آبان تا اردیبهشت است و درتابستان پیاز زعفران بدون فعالیت بوده و برگ هایش زرد و خشک می شود و پیاز به خواب می رود ، و برای کشت زعفران زمین های گرم و خشک مناسب نیستند.

ترکیبات موجود در این گیاه:

این گیاه ارزشمند به علت دارا بودن ترکیباتی که درون خود داراست از بقیه گیاهان متمایز شده است و درصد این ترکیبات به هر میزان که بیشتر باشد به همان اندازه زعفران باکیفیت تر و تاثیر بیشتری بر روی خواص این گیاه دارد.

ترکیبات :

  • کروسین : که عامل قدرت رنگ
  • پیکروسین : که عامل قدرت طعم
  • سافرانال : که عامل قدرت عطر و بو

انواع زعفران :

این گیاه برخلاف سایر ادویه ها انواع متفاوتی دارد که در هر نوع از آن با توجه به نوع برداشت ، جدا سازی (پر کردن) گل زعفران ، آب و هوای منطقه و کیفیت آن رشته های موجود در زعفران نسبت به هم متفاوت است و دارای دسته بندی زیر از کیفیت بالا به کیفیت پایین می باشد :

۱) سوپر نگین : مقدارسافرانال و کروسین بالاترین درصد خود را دارد و نسبت به انواع دیگر زعفران دارای رنگ دهی و عطر بسیار بالایی می باشد.

 

۲) شبه نگین : رنگدهی به مراتب بیشتری نسبت به انواع دیگر دارد ولی به سطح زعفران سوپر نگین نمی رسد.

 ۳) نگین : حالت فرخوردگی و خمیدگی رشته های زعفران در این نوع وجود ندارد و سرشاخه‌ها به شکل جدا از هم و کاملا قرمز رنگ هستند.

 

 ۴) سرگل : حالت زردی زعفران و سفیدی قسمت ریشه در این نوع دیده نمی‌شود و پراستفاده ترین نوع در انواع زعفران می‌باشد.

 

۵) پوشال : در این نوع کلاله هایی به رنگ قرمز و همراه با مقداری خامه(ریشه) مشاهده می شود.

 

۶) دسته : در این نوع کلاله های زعفران بدین نحو که کنار هم چیده می شود خشک می‌شود.

 

۷) ریشه زعفران : به قسمت سفید رنگ زعفران که در انتهای کلاله زعفران وجود دارد ریشه زعفران گفته می شود.

مهم ترین خواص زعفران :

  • ضد افسردگی
  • کاهش درد
  • جلوگیری از ریزش مو
  • بهبود سلامت تنفسی
  • بهبود سلامت قلبی
  • بهبود سلامت روانی
  • بهبود سلامت پوستی
  • تقویت سیستم گوارشی
  • افزایش هوش

خواص دیگر زعفران را در ادامه مطالعه فرمایید :

  • تنظیم ساعت بدن و بهبود چرخه خواب
  • کاهش پیشرفت و بروز سرطان
  • جلوگیری از آلزایمر
  • جلوگیری از پیرچشمی و بهبود بینایی
  • درمان فشار خون و قند خون
  • بهبودمسائل مربوط به قاعدگی در زنان
  • کنترل و پیش گیری از دیابت
  • درمان نقرس
  • بهبودمسائل جنسی آقایان
  • امکان تعدیل کردن بدن بعد از مصرف زیاد غذای سرد
  • درمان کهیر به علت سردی بدن
  • رفع اختلال خواب، اختلال ادراری و اختلالات حافظه
  • بهترین سم زدا به علت داشتن طبع گرم و خشک
  • درمان ام اس
  • درمان ناباروری
  • بهبود متابولیسم که منجر به افزایش سوخت و ساز و لاغری می شود.

مطالعه بیشتر